Cilt kanserleri; deri hücrelerinin kontrolsüz büyümesi sonucu oluşan malign lezyonlardır. Bazal hücreli karsinom (BCC), yassı hücreli karsinom (SCC) ve melanom en sık görülen tiplerdir. Erken tanı ve tedavi, cilt kanserlerinde tam kür şansını belirgin biçimde artırmaktadır.
Uzun yıllar boyunca güneşe maruz kalmak, açık ten ve göz rengi, ailevi öykü ve bağışıklık sistemi baskılanması başlıca risk faktörleridir. Düzenli dermatolojik muayene ile şüpheli lezyonlar erken evre yakalanamaktadır.
Cilt Kanseri Tipleri
- Bazal Hücreli Karsinom (BCC): En yaygın tip; yavaş büyür, nadiren metastaz yapar; erken tedaviyle tam iyileşme mümkündür
- Yassı Hücreli Karsinom (SCC): Aktiniksölerin zemininde gelişebilir; metastaz riski BCC'ye göre daha yüksektir
- Melanom: En agresif tip; erken evre tanısı yaşam kurtarıcıdır
- Merkel Hücreli Karsinom: Nadir fakat agresif nöroendokrin tümör
Uyarı İşaretleri (ABCDE Kuralı)
- A – Asimetri: İki yarısı birbirinden farklı ben
- B – Border (Sınır): Düzensiz, dişli kenarlar
- C – Color (Renk): Birden fazla renk içeren veya çok koyu ben
- D – Diameter (Çap): 6 mm'den büyük lezyonlar
- E – Evolving (Değişim): Yeni oluşan veya değişen lezyon
Tanı ve Tedavi
Dermoskopi ile değerlendirilen şüpheli lezyonlar biyopsi ile kesin tanıya kavuşturulur. Tedavide Mohs cerrahisi, standart eksizyon, kriyoterapi, lazer ablasyon veya topikal kemoterapötikler kullanılabilir. İleri evrede radyoterapi veya sistemik tedavi gerekebilir.
Koruyucu Önlemler
Gün boyunca SPF 50+ güneş koruma kullanımı, UV yoğun saatlerde (10:00–16:00) güneşten uzak durma, koruyucu giysi ve şapka kullanımı ile yıllık dermatolojik kontrol cilt kanseri riskini önemli ölçüde azaltır.
